Volg Dagmar

  • SoundCloud - Black Circle
  • Instagram - Black Circle

 

GEEN KUNST creaties

3437 ZR - Nieuwegein

  • Dagmar

Primitieve stammen: wat kunnen we van ze leren?

Bijgewerkt: 25 mrt 2019



Ergens diep in Zuid-Amerika in het Amazonegebied leven primitieve stammen die hun taal alleen in het heden kunnen beschrijven. Stel je dat eens voor. Ze kunnen alleen praten over wat ze op dat moment zien. Als zij een vogel in de lucht zien weg vliegen achter een rots, zeggen ze dat deze uit hun ervaring is verdwenen. Ze zeggen niet dat de vogel is weggevlogen, want dat weten ze niet. Ze kunnen dat niet zien. Ze kunnen alleen aangeven wat ze waarnemen.

Hoe is het om te leven in het huidige moment? Leven in het nu, dat is de suggestie van het spirituele denken dat zo toonaangevend is geworden in onze cultuur: als we maar in het huidige moment konden leven, dat zal ons gelukkig maken. Een rustplek waarbij verleden en toekomst niet bestaan? En zou dat wel passen in onze eigen cultuur waarbij we grotendeels leven in een abstract conceptueel raamwerk, dat wij onze wereld noemen.


Prachtig botsende werelden



Lang geleden was ik bij een indiaans volk te gast in Mexico, waar ik ontdekte hoe twee werelden op een prachtige manier met elkaar kunnen botsen in mijzelf. Het heeft mij verrijkt en me anders laten kijken naar de wereld om me heen.

Het Tarahumaravolk leeft in een schitterend natuurgebied in de staat Chihuahua in het noorden van Mexico en staat bekend om hun atletisch vermogen. Wegens het feit dat de meeste nederzettingen op grote afstand van elkaar liggen en de Sierra Tarahumara ongeschikt is voor voertuigen of lastdieren is rennen de meest gebruikte manier om zich te verplaatsen over lange afstanden. Het verhaal van deze indianenstam had mijn aandacht getrokken. Ik kocht een ticket naar Midden-Amerika om deze topatleten van dichtbij te aanschouwen. Ik heb van dat formidabele uithoudingsvermogen tijdens mijn bezoek weinig gemerkt.


Wat ik zie klopt niet met het verhaal


Ik was neergestreken in een klein hutje van leem en klei middenin de Kopervallei. De omgeving maakte op mij een verstilde indruk met weinig tot geen activiteit. Er stond altijd een flinke wind, maar verder was het rustig. Ikzelf daarentegen voelde onrust. Ik had slechts vijf dagen om deze omgeving tot me te nemen, te doorgronden, de mensen te leren kennen voordat ik mijn rugzak weer zou inpakken en de trein zou nemen naar de hoofdstad Chihuahua.

“Waar zijn de renners?” Vroeg ik de gastvrouw die mijn ontbijt serveerde aan een lange tafel met de andere toeristen. De vrouw was vriendelijk, maar begreep me niet. Ze kon me niet helpen, of ik dan nog wat thee wilde misschien. Ik was in de war. In mijn Lonely Planet had ik gelezen dat er zelfs wedstrijden worden gehouden in dit gebied, zowel individueel als met teams, die wel meerdere dagen kunnen duren. Maar wat ik tot dan toe had gezien waren Indianen die eruit zagen als cowboys en alleen maar een beetje voor hun hutje zaten. Wat zie ik hier? Dit klopt niet met het verhaal in mijn boek.


Mijn eigen beeld vormen


Ik besloot niet meer op zoek te gaan naar bevestiging van het beeld dat ik had gemaakt van het gebied en de mensen die er wonen. Ik besloot mijn eigen beeld te gaan vormen op basis van mijn eigen observatie. Die ochtend stapte ik op de rug van een paard om de Kopervallei te ontdekken en liet mijn Lonely Planet in mijn hutje. Een zes uur durende tocht langs watervallen, grotten en tot de verbeelding sprekende rotspartijen. Zo beloofde de cowboy die mij zou gidsen.


De paarden zijn moe



We waren nog maar een kwartier onderweg, toen de Indiaanse cowboy me alweer liet afstappen. De paarden zijn moe, zei hij in het Spaans. Hij bond de paarden vast aan een boom en ging zelf tegen een steen zitten om een vroege siësta te houden. Het was half tien in de ochtend en ik was totaal in de war. Ik keek om me heen en zag alleen maar rotsen en zand. Deze plek was niet eens de moeite om een foto van te maken.

Mijn hoofd sloeg op hol met allerlei gedachten. Had hij niet even ergens anders moe kunnen worden? Op een plek die de moeite waard is om te bezoeken? Hoezo zijn de paarden moe? We zijn nog maar net vertrokken? Hoe moet dat met de rest van de tocht? Als de paarden een uithoudingsvermogen hebben van een oude koe, dan komen we niet verder dan de waterval en weer terug. Dit is een grap, toch? Die man staat zo op en zegt dat hij een grap maakt. Krijg ik mijn geld wel terug als ik naar zijn baas ga vanavond om een klacht in te dienen?

“Ik keek naar ze tot ze uit mijn ervaring waren verdwenen”

Tussen de peyote cactussen




Na tien minuten met mijn sandalen nijdig kiezelsteentjes te verstoppen onder het zand, werd mijn hoofd stiller en keek ik omhoog. Ik zag een roofvogel in de lucht. Verderop zag ik een langwerpige steen tussen tientallen peyote cactussen. Ik besloot de cowboy en de paarden even alleen te laten en op onderzoek uit te gaan. Tussen de cactussen zag ik een klein Indianenmeisje in een knaloranje jurkje met haar moeder enkele cactussen onthoofden en in hun mandje stoppen.

Ze voelden zich betrapt door mij. We keken elkaar aan. Zij tussen de cactussen, ik in de schaduw van de hoge rots. Heel even, een klein momentje voelde ik echt contact met dit kleine meisje en haar moeder. Ik voelde verwantschap.

En toen zetten de twee het op een rennen. Als hindes op blote voeten bewogen ze zich behendig tussen rotsen en cactussen, amper de grond aanrakend. Ik keek naar ze tot ze uit mijn ervaring waren verdwenen.


Heilige boodschapper


De cowboy was naast me komen staan en zei tegen me: “mensajero santo”. Later zocht ik de betekenis op in het woordenboek. Mensajero santo betekent “Heilige boodschapper”.

Het is verleidelijk om een verhaal te maken van deze ervaring. Over wat dit meisje en haar moeder daar deden bij de heilige cactussen en hoe hun verhaal verder zou gaan toen ze uit mijn ervaring waren verdwenen. En uiteraard heb ik vanuit mijn eigen geconditioneerde geest lang nagedacht over de betekenis van het moment en wat voor inzicht het me heeft gegeven.


Leven in het nu



Past verstild en primitief leven in onze cultuur? We hoeven de conceptuele wereld niet helemaal vaarwel te zeggen en een primitieve stam te worden die alleen kan beschrijven wat voor onze neus staat. Stammen als deze kunnen bijvoorbeeld ook niet verder tellen dan twee. Ze hebben een rekenkundig systeem van één, twee en veel. Dan leert mijn dochter de tafel van veel, valt er vandaag veel regen op veel plekken in het land en is ons bedrijf veel gegroeid dit jaar.

De vraag is dus niet: kunnen we zo gaan leven als een primitieve stam. Maar eerder: kunnen we leren van hun manier van leven, en tegelijkertijd de bruikbare elementen van onze eigen conceptuele wereld handhaven? Ik denk het wel. Het is wel nodig om ons denken te overstijgen door te luisteren naar ons hart in plaats van de geconditioneerde stemmen in ons hoofd. Had ik direct kunnen accepteren dat de paarden moe waren, dan had ik wellicht nog meer wonderschoons ontdekt op deze heilige plek waar volgens mijn hoofd niks te beleven was. Een prachtige geleerde les voor mij van twee botsende culturen.


Met liefde

Dagmar Sofia

9 keer bekeken